کسب و کارهای کوچک و متوسط یکی از موتورهای محرک صنعت یک کشور به شمار می آیند. این نوع فعالیت ها قادر هستند به تغییرات بازار به سرعت واکنش داده و سازگار شوند، علاوه بر این نیاز مشتری را به سرعت تامین می کنند. رشد کارآفرینی در کسب و کارهای کوچک برای کشورهای در حال توسعه از اهمیت بیشتری برخوردار است.

این نوع فعالیت ها که می توان به عنوان بنگاه اقتصادی از آنها یاد کرد، کارایی بیشتری دارند چرا که سرمایه اولیه کمتری نسبت به کمپانی های بزرگ نیاز دارند. همچنین در زمینه اشتغالزایی و کارآفرینی و توسعه تجارت یک کشور نقش مهمی ایفا می کنند.

با توجه به اهمیت کارآفرینی در کسب و کارهای متوسط و کوچک و نقش آن ها در پیشبرد اقتصاد یک کشور، این نوع فعالیتها نیز با مشکلاتی گریبان گیر هستند که مانع بهره مندی از ظرفیت تمام وکمال آنها می گردد. مسیر پیش روی دنیای مدرن مسیری سرشار از رقابت است. اگر کسب و کارهای کوچک تر آمادگی برخورد با چنین شرایطی را نداشته باشند، از چرخ اقتصاد رانده می شوند. یکی از علل ماندگاری در یک رقابت اقتصادی، مربوط به تمرکز بر مشتری است. بنابراین مهم است که صاحبان فعالیت های مختلف راه های علمی رقابت را شناسایی کنند.

عوامل موثر بر رشد کارآفرینی برای کسب و کارهای کوچک و متوسط را می توان در چند دسته تقسیم کرد:

1. عوامل اقتصادی و شرایط کلی بازار

عوامل اقتصادی را می توان به نیروی کار، زیرساخت اقتصادی، منابع مالی و… وابسته دانست.

2. صنعت پویا

اندازه صنعت، ساختار و رشد آن و نیز استراتژی های شرکت های بزرگ از جمله عوام موثر بر پویایی یک صنعت هستند.

3. قوانین و مقررات حاکم بر اقتصاد جامعه

نوع سیستم مالی و حقوقی و نیز شکل حمایت های دولتی از جمله قوانین موثر بر رشد کارآفرینی در کسب-وکارهای کوچک و متوسط می باشند. یکی از عواملی که مانع رشد کسب و کارهای مختلف می شود، تغییرات قوانین در مدت زمان کوتاه، یا وجود برخی قوانین دست و پاگیر و بروکراسی های اداری است که انرژی صاحبان کسب و کار را در جای نادرستی هدر می دهد.

4. سرمایه های اجتماعی

منظور از سرمایه های اجتماعی، شبکه کارآفرینی، سیستم آموزشی کشور و نیز مراکز حمایت کننده از رشد کارآفرینی می باشند. مراکز و پارک های علم و فناوری مکان هایی هستند که به منظور سرعت دهی برای رشد کسب و کارهای کوچک، فعالیت می کنند. این مراکز با راهنمایی درست و در اختیار قرار دادن امکاناتی چون مشاوره های اقتصادی و علمی، و نیز سرمایه گذاری، رشد چنین کسب و کارهایی را سرعت می بخشند.
مراکز رشد و فناوری، حلقه اتصالی بین دانشگاه و صنعت می توانند باشند. چرا که زمینه را برای استفاده از علم تئوری به صورت عملی و در دنیای اقتصاد فراهم می کنند. به این ترتیب قدم مهمی برای کارآفرینی و مولد ساختن کسب و کارهای کوچک و متوسط برداشته می شود.

5. خصوصیات شخصیتی

تجربه و سوابق کاری، تحصیلات و میزان دارایی، سن و جنسیت از جمله عوامل وابسته به ویژگی های شخصیتی افراد هستند که در رشد کسب و کارها نقش مهمی ایفا می کنند و نباید از آن غافل شد.

جمع بندی

مطالعات مختلفی در زمینه عوامل رشد کارآفرینی در کسب و کارهای کوچک انجام گرفته است. نتایج چنین مطالعاتی حاکی از این است که عوامل اقتصادی و مالی، با اهمیت ترین عامل در پیشرفت این فعالیت ها هستند و عوامل فرهنگی، تجاری، حرفه ای و آموزشی در اولویت بعدی قرار می گیرند. بنابراین دستیابی به منابع مالی امر مهمی است. در این میان نقش مراکز حمایتی و دانش بنیان پررنگ تر می شود. این مراکز با فراهم کردن بستر تسهیلاتی چون اخذ وام و امکان صدور ضمانت نامه می توانند در تامین منافع مالی کسب و کارهای کوچک نقش مهمی ایفا کنند.

در رابطه با عوامل تجاری، عواملی چون امکان تولید محصول و ارائه خدمات با کیفت هر چه بیشتر، بازاریابی و فروش بیشتر محصول اهمیت بیشتری دارند. به همین منظور لازم است تا درک و شناخت درستی از نیاز مشتریان و جامعه هدف به دست آید. علاوه بر این، بر اساس اطلاعات بدست آمده، قیمت گذاری مناسب و کسب اطلاعات در مورد سایر رقیبان عواملی هستند که برای مدیریت صحیح و رشد کارآفرینی ضروری می باشند.

در بعد آموزشی نیز، یادگیری مهارت های مدیریتی مهم ترین عامل موثر بر رشد کارآفرینی در کسب و کارهای کوچک و متوسط می باشد. مراکز دانش بنیان ارتباط نزدیکی با دانشگاه و مراکز علمی دارند. این ارتباط امکان شناسایی نیروهای متخصص را فراهم می کند. این نیروها می توانند مدیران را در مسیر درست راهنمایی کنند.